در قیمت گذری یک اسکناس کیفیت آن یک عامل بسیار مهم است که باید خیلی به دقت و با دانش کافی و انصاف و صداقت تعیین و مشخص شود.
گرید بندی یا درجه بندی کیفیت اسکناس یکی علامت سوال های بزرگ بین کلکسیونر های تازه کار و از بحث های پیچیده در میان کلکسیونر های حرفه ای است.
درجه بندی کیفیت اسکناس ممکن است کمی سلیقه ای باشد و از نظر افراد مختلف، درجه کیفیت یک اسکناس می تواند متفاوت باشد.و به هیچ کدام از افراد نمی توان اشکال یا ایراد گرفت زیرا هر کس بنابه تجربه و دانش خود نظر می دهد ممکن است برداشت افراد با یکدیگر متفاوت باشد.
بنابراین در این حرفه،یک منبع کارشناسی فوق حرفه ای و منصف با قوانین سختگیرانه و پارامتر های واضح و مشخص میتواند کارگشا باشد. شخصی که کیفیت را تعیین می کند بیشتر از خود کیفیت ارجحیت دارد.کمپانی PMG و NGC یکی از معبر ترین مراکز برای تعیین کیفیت اسکناس و سکه هستند.
به طور عامیانه و عمومی، میان کلکسیونر ها و فروشندگان ایرانی عبارت هایی نظیر سوپربانکی،فوق سوپر بانکی،بانکی درجه یک و… وجود دارد. در استاندارد جهانی این عبارت ها وجود ندارند و فقط از کلمه بانکی استفاده می شود.
این عبارات بیشتر در داخل بازار مجموعه داران ایرانی رایج است و خارج از مرز های کشور این عبارات به کلی باطل و ناشناخته هستند.
بنابه شاخصه های کیفیت گذاری استاندارد جهانی، برای تعیین درجه و کیفیت اسکناس ها 70 درجه وجود دارد. این درجه ها خود به شاخه های گوناگونی تقسیم می شوند.این شاخه ها و اصطلاحات کیفیت بندی اسکناس عبارتند از :
UNC (uncirculated): بانکی (وارد چرخه نشده)
درجه کیفیت UNC 70
این درجه از کیفیت،بالاترین درجه ای است که یک اسکناس می تواند داشته باشد.برجستگی های اسکناس کاملا مشخص و خود اسکناس بدون کوچکترین سایش،زدگی،شکستگی،موج،اشتباهات چاپی است.و اسکناس درست در مرکز ثقل خود چاپ شده است و تمامی کادر های آن اندازه ای برابر دارند.
درجه کیفیت UNC69
این اسکناس تمام ویژگی های گرید قبلی را دارد با این تفاوت که شاید مقداری گریز از مرکز چاپ شده باشد.
درجه کیفیت UNC68
اسکناس دارای اشکالات بسیار جزئی نظیر زدگی یا لمس شدگی است و ممکن است درست در وسط چاپ نشده باشد.
درجه کیفیت UNC67
اسکناس از لحاظ ظاهری هیچ ایرادی ندارد(مگر بسیار جزئی که با چشم غیر مسلح قابل رویت نیست).ولی چاپ اسکناس در مرکز صورت نگرفته است.
درجه کیفیت UNC66
شرایط گرید قبلی را دارد با این تفاوت که ایراد ظاهری آن کمی از گرید قبلی بیشتر است.
درجه کیفیت UNC65
آثاری از لک های بسیار ریز دیده می شود که از لمس شدگی به وجود آمده است.چاپ خارج از مرکز اسکناس کاملا مشهود است.
درجه کیفیت UNC64
اشکالات جزئی اسکناس در صورت مشاهده با دقت با چشم غیر مسلح قابل رویت است.
درجه کیفیت UNC63
اسکناس از لحاظ چاپ در مرکز اشکالاتی دارد و ممکن است شکستگی های بسیار ریزی بر روی اسکناس مشاهده شود
درجه کیفیت UNC62
اسکناس دارای اشکالات جزئی نظیر سایش،زدگی،شکستگی های ریزی است ولی هر گونه تا خوردگی ندارد.
درجه کیفیت UNC61
ممکن است در اثر بسته بندی اسکناس آسیب های جزئی دیده باشد.و نشانه هایی از موج و شکستگی و لک هایی روی اسکناس دیده می شود ولی در چرخه پولی قرار نگرفته است.و حالت بکر و برجسته خود را حفظ کرده.
درجه کیفیت UNC60
به دلیل نداشتن ایراد شاخص در طبقه بانکی دسته بندی می شود.ولی ایرادات آن با چشم غیر مسلح کاملا مشهود است.
AU(almost uncirculated): تقریبا بانکی
درجه کیفیت AU58
اسکناس یک ایراد شاخص نظیر شکستگی،موج،تا خوردگی دارد که نمی توان از آن چشم پوشی کرد.
درجه کیفیت AU55
اسکناس بیش از یک مورد ایراد دارد و برجستگی های آن قابل لمس است.غالبا برای تای وسط های شدید از این کیفیت استفاده می شود.
درجه کیفیت AU50
شکستگی و لک روی آن دیده می شود.و اسکناس به مدت محدودی در چرخه پولی قرار گرفته است.
EF (exteremly fine): بی نهایت عالی
درجه کیفیت EF45
ایرادات اسکناس بیش از سه مورد است و رنگ آن کدر شده و ممکن است پارگی و یا سوراخ های جزئی داشته باشد.
درجه کیفیت EF40
هر کدام از ایراد ها نظیر شکستگی،سایش،لک،موج،پارگی ممکن است وجود داشته باشد و اسکناس در آستانه از دست دادن حالت بکری خود است.
VF (very fine): بسیار عالی
درجه کیفیت VF35
ایرادات اسکناس نسبتا عمیق است و دیگر شاخصه هایی نظیر چاپ در مرکز ارجحیت ندارد.
درجه کیفیت VF30
اسکناس در چرخه پولی قرار گرفته است و علاوه بر افزونی ایرادات گرید 35، ممکن است حتی نوشته های خودکار نیز روی اسکناس وجود داشته باشد.
درجه کیفیت VF25
اسکناس حالت بکر خودش را از دست داده و رنگ آن نیز کدر است.و شکستگی های آن قابل شمارش نیست.
درجه کیفیت VF20
اسکناس حالت متفاوتی از گرید 25 ندارد با این تفاوت که کثیفی بیشتری دارد.
F (fine): عالی
درجه کیفیت F15
اسکناس به مدت طولانی در چرخه پولی قرار گرفته و به شدت کثیف است.
VG (very good): بسیار خوب
درجه کیفیت VG10
اسکناس در آستانه پارگی است و دیگر هیچ اثری از بکری و برجستگی نیست.
G (good): خوب
درجه کیفیت G
اسکناس ایرادات بسیاری دارد و اگر اسکناس نایابی نباشد ارزش کلکسیونی ندارد و در غیر اینصورت این کیفیت از اسکناس ها توسط کلکسیونر های بسیار آماتور جمع آوری می شود